Żywienie po resekcji trzustki
Operacyjne usunięcie trzustki (pankreatektomia) lub jej części stanowi jedno z najtrudniejszych wyzwań chirurgicznych i metabolicznych. Wykonuje się ją najczęściej w leczeniu nowotworów złośliwych tego narządu, a także w przypadku wybranych guzów łagodnych, nowotworów neuroendokrynnych czy ciężkiego, przewlekłego zapalenia trzustki.
Zewnętrzna część trzustki odpowiada za wydzielanie kluczowych enzymów trawiennych. Wewnętrzna część odpowiada za wydzielanie hormonów regulujących poziom glukozy we krwi (insulina i glukagon). Usunięcie narządu wiąże się zatem z ryzykiem powikłań, takich jak cukrzyca czy wewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki. Dlatego odpowiednio zaplanowana i wcześniej wdrożona terapia żywieniowa odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu takim powikłaniom pooperacyjnym, powodzeniu operacji oraz wspieraniu powrotu pacjenta do sprawności. Ze względu na wysokie zapotrzebowanie energetyczne organizmu w okresie rekonwalescencji i częsty spadek masy ciała, należy mocno skupiać się na zaleceniach dietetycznych.
Żywienie po resekcji trzustki polega na zastosowaniu diety łatwostrawnej z ograniczeniem tłuszczu. Bazą potraw powinny być delikatne produkty zbożowe tj. jasne pieczywo, drobne kasze oraz chude źródła białka – drób bez skóry, cielęcina, chudy nabiał oraz chude ryby. Warzywa i owoce w pierwszych tygodniach należy podawać bez skórek i pestek po wcześniejszej obróbce termicznej. Z diety należy wyeliminować produkty wzdymające tj. kapusta, cebula. Tłuszcze w formie oliwy, oleju rzepakowego czy niewielkiej ilości masła podajemy na zimno, bezpośrednio na talerz. Z uwagi na często występujący spadek masy ciała zaraz po operacji nie zaleca się stałego wykluczania tłuszczów z diety. Dozwolone jest korzystanie z łagodnych przypraw tj. koperek, czy bazylia. Zaleca się spożywanie 5-6 mniejszych posiłków o stałych porach. Pierwszy posiłek należy zjeść w ciągu godziny od pobudki, a ostatni w formie przekąski bezpośrednio przed snem co zapobiega nocnej hipoglikemii. Dania powinny być świeżo przygotowywane (polecane techniki kulinarne to gotowanie na parze, w wodzie lub pieczenie) w celu uniknięcia możliwych zakażeń bakteryjnych. Należy spożywać posiłki w spokoju i bez pośpiechu. Należy również dbać o odpowiednie nawodnienie, unikanie alkoholu oraz mocniej kawy i ostrych przypraw.
Dodatkową pomocą w rekonwalescencji staje się suplementacja. Najczęściej zaleca się wdrożenie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A,D,E,K) oraz witaminy z grupy B i kwasy omega 3 oraz celowana probiotykoterapie. Każdy pacjent po resekcji trzustki powinien pozostawać pod stałą opieka zespołu medycznego i dietetyka.
wspolczesna dietetyka Specjalistyczne czasopismo dla dietetyków i profesjonalistów żywienia, „ współczesna dietetyka”.